Bạn đã từng trải qua tình huống bạn mình than lạnh nhưng cá nhân mình thì lại thấy bình thường hoặc thậm chí nóng? Đó là tình huống thường gặp và có nhiều lý do cho thấy tại sao hai người dù trải nghiệm chung một nhiệt độ nhưng lại có cách cảm nhận hoàn toàn khác nhau. Cách ta cảm nhận nhiệt độ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ ẩm, độ cao, độ lạnh của gió hoặc việc ta đã thích nghi với môi trường ấy. Trên thực tế, nhiệt độ có thể được giải thích dưới góc độ khoa học. Hãy khám phá vài tác nhân ảnh hưởng đến cách chúng ta giải thích về khí hậu và nhiệt độ.

Có nhiều hệ thống phân loại khí hậu trên thế giới

Xác định các kiểu khí hậu trên thế giới
Đầu tiên, hãy nhìn vào cách khí hậu được phân loại. Có nhiều hệ thống phân loại khí hậu trên thế giới và cách đơn giản nhất là dựa theo vĩ độ. Ở các vĩ độ khác nhau, lượng ánh sáng mặt trời sẽ khác nhau, và đây cũng là yếu tố chính để xác định kiểu khí hậu. Các khu vực ở vĩ độ cao sẽ nhận ánh nắng theo góc nhọn và tia mặt trời được trải ra một vùng rộng. Do đó, những khu vực nằm trong miền khí hậu Bắc Cực thường có tuyết rơi và băng phủ quanh năm. Những vùng ở vĩ độ giữa, khí hậu ôn đới và tiếp nhận ánh nắng ở một góc vừa phải dẫn đến 4 mùa khác biệt nhau. Các vùng ở vĩ độ thấp nhận ánh sáng gần như theo hướng thẳng đứng và các tia mặt trời tập trung ở những vùng này. Như bạn thấy ở hình trên, vành đai nhiệt đới được bao phủ bởi các đại dương và các vùng nhiệt đới với khí hậu nóng ẩm. Dù không có gì ngạc nhiên khi những khu vực khác nhau có nhiệt độ trung bình và kiểu khí hậu khác nhau, nhưng sẽ rất ngạc nhiên khi nhìn cách con người ở những vùng khác nhau thích nghi với nhiệt độ.

Con người ở vùng lạnh Scandinavia thực tế tiêu thụ nhiều kem hơn

Không gì tuyệt hơn việc thưởng thức một que kem mát lạnh trong ngày nóng. Bạn nghĩ cư dân vùng nào sẽ ăn nhiều kem nhất? Thực tế, Scandinavians – những người sống tại vùng Bắc Âu tiêu thụ kem nhiều nhất tính trên đầu người dù họ sống ở vùng lạnh. Và bạn sẽ nhận ra rằng những người sống ở miền nhiệt đới gần đường xích đạo có xu hướng ăn đồ cay nóng hơn, dù bạn không nghĩ đến điều đó. Trong khi có những ngoại lệ với các khuôn mẫu này, văn hóa và môi trường là hai yếu tố khiến họ làm điều ngược với suy nghĩ của chúng ta.

Cơ chế Điều hòa thân nhiệt
Vậy cơ chế đặc trưng nào xác định cách chúng ta cảm nhận nhiệt độ? Đó là nhờ một cơ quan điều chỉnh nhiệt độ tích hợp mà tất cả chúng ta đều có: não bộ. Quá trình não nhận biết và điều chỉnh nhiệt độ liên quan chặt chẽ với nhau. Các thụ thể cảm nhận cơ học trên da gửi tín hiệu đến não khi chúng ta chạm vào thứ gì đó chẳng hạn như một que kem lạnh hay cảm giác râm ran khi ăn đồ cay nóng. Sau đó, não tương tác với các tín hiệu này và đây là lý do tại sao chúng ta rùng mình khi lạnh và đổ mồ hôi khi nóng. Khi ở trong một môi trường không đổi trong một thời gian dài, não hoạt động theo cách giúp chúng ta thích nghi với môi trường ấy. Quá trình này là một lý thuyết giúp giải thích tại sao một căn nhà với bộ điều chỉnh nhiệt ở 24°C (75°F) cảm thấy ấm hơn vào mùa hè và lạnh hơn vào mùa đông hoặc tại sao một người đứng cạnh bạn sẽ cảm thấy lạnh trong khi bạn thấy ấm áp. Sự thích nghi với nhiệt độ này còn có thể giải thích tại sao vào năm 2010, trong đợt rét bất thường tại Hồng Kông một số lượng người tử vong đáng kể đã xảy ra với các biến chứng liên quan đến cảm lạnh dù nhiệt độ chỉ thấp khoảng 8-10°C (46~50°F). Cư dân vùng nhiệt đới như Hồng Kông chưa từng trải qua nhiệt độ này và dĩ nhiên cơ thể của họ không được chuẩn bị để thích ứng với cái lạnh bất thường.

Độ gió lạnh đóng vai trò quan trọng trong cách ta cảm nhận nhiệt độ bên ngoài.

Nhưng vẫn có những yếu tố môi trường ảnh hưởng đến việc chênh lệnh nhiệt độ. Độ gió lạnh là chỉ số thường được dùng để chỉ nhiệt độ thực tế bên ngoài. Chúng ta dùng nhiệt độ bên ngoài cùng với tốc độ gió để xác định độ gió lạnh. Chúng ta có thể hiểu được cách điều này hoạt động bằng cách tham khảo bảng bên trên. Độ ẩm tương đối trong không khí có thể khiến chúng ta ấm hơn hoặc lạnh hơn so với nhiệt độ thực tế. Một lượng lớn độ ẩm trong không khí khiến mồ hôi khó bốc hơi do đó làm ta thấy ấm hơn, trong khi độ ẩm thấp khiến mồ hôi bốc hơi dễ dàng khiến ta cảm thấy mát mẻ hơn. Độ cao cũng góp phần quan trọng trong việc cảm nhận nhiệt độ. Tại mực nước biển, nước sôi ở nhiệt độ 100 °C (212 °F). Tuy nhiên, cứ lên cao mỗi 150m (500ft), điểm sôi của nước giảm xuống khoảng 0.5 °C (0.9°F). Do đó, thay vì sôi tại 100°C như ta vẫn nghĩ, nước sẽ sôi ở nhiệt độ 94.7°C tại những thành phố như Denver, nằm ở độ cao 1,609m (1 mile) so với mực nước biển. Nhiệt độ bên ngoài cũng giảm khi bạn lên cao hơn do áp suất giảm và các phân tử không khí thưa hơn. Cứ mỗi 304 m (1,000ft) độ cao, nhiệt độ sẽ giảm 5.4°F và giảm 3.5°F nhiệt độ về lượng mưa hoặc tuyết.

Độ cao cũng tác động đến nhiệt độ và đây là cách chúng ảnh hưởng

Nhiệt độ rõ ràng là một yếu tố phức tạp và ta không thể nhìn thấy, hoặc cảm nhận chính xác. May mắn thay, LG là một chuyên gia về nhiệt độ và đang không ngừng tiến hành nghiên cứu để hiểu sâu sắc hơn về nhiệt độ cũng như các kiểu môi trường. Do đó, bạn không cần phải làm điều này nữa. Lần tới, nếu một người bạn nói rằng họ lạnh, chỉ cần nhớ, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến điều này.